Cách xưng tội: chuẩn bị thế nào và nói gì, từng bước một

Đi xưng tội đơn giản hơn nhiều so với điều phần đông chúng ta lo sợ. Bạn chuẩn bị bằng cách nhìn lại đời mình cách thành thật, bạn thú nhận tội mình với linh mục, bạn bày tỏ lòng ăn năn, rồi ngài trao cho bạn một việc đền tội nhỏ và ban ơn tha thứ của Thiên Chúa qua lời tha tội. Thường thì tất cả chỉ mất chừng năm phút. Và nếu bạn quên mất phải nói gì, hay đã nhiều năm không đi xưng tội, linh mục sẽ sẵn lòng hướng dẫn bạn.

Bài viết này đi cùng bạn từng bước một: cách chuẩn bị, những gì cần nói, Kinh Ăn Năn Tội, và những gì diễn ra sau đó.

Xưng tội là gì?

Xưng tội là một trong bảy bí tích. Hội Thánh gọi bí tích này bằng nhiều tên, mỗi tên cho thấy một khía cạnh: bí tích Sám Hối, bí tích Hoán Cải, bí tích Giải Tội, bí tích Tha Tội và bí tích Hòa Giải (x. Sách Giáo Lý, số 1423-1424).

Bạn hãy nhớ lại dụ ngôn người con hoang đàng. Trên đường về nhà, người con nhẩm đi nhẩm lại mấy câu định nói, nhưng người cha đã trông thấy anh từ xa, chạy ra ôm chầm lấy anh trước khi anh kịp nói hết. Xưng tội chính là vòng tay ấy. Tội lỗi làm tổn thương tình nghĩa giữa chúng ta với Thiên Chúa và với Hội Thánh; bí tích này chữa lành cả hai (x. Sách Giáo Lý, số 1440 và 1468-1469).

Tại sao phải xưng tội với linh mục, mà không chỉ thầm thĩ với Chúa? Vì Chúa Giêsu đã ban cho các Tông Đồ quyền nhân danh Người mà tha tội, và vì chúng ta có cả hồn lẫn xác: chúng ta cần nói ra tội mình thành lời và cần nghe rằng mình được tha. Ngay cả xét theo lẽ thường của con người, việc nói ra lỗi lầm của mình cũng giải thoát chúng ta (x. Sách Giáo Lý, số 1455-1456). Linh mục không ngồi đó để xét xử bạn; ngài thay mặt Chúa Kitô, Đấng tha thứ.

🙏 Học thuộc Kinh Ăn Năn Tội trước khi đi xưng tội, trong Catho+ →

Trước khi đi: xét mình

Hội Thánh mời chúng ta chuẩn bị xưng tội bằng việc xét mình: lặng lẽ và thành thật nhìn lại đời mình dưới ánh sáng Lời Chúa (x. Sách Giáo Lý, số 1454). Câu hỏi thật đơn sơ: tôi đã thiếu sót trong việc yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân ở chỗ nào?

Bạn hãy dành mười phút ở một nơi yên tĩnh, xin Chúa Thánh Thần soi sáng, rồi tự hỏi mình một số câu. Dưới đây là một bản ngắn, dựa trên Mười Điều Răn. Đây chỉ là một gợi ý đơn giản để bạn bắt đầu, không phải văn bản chính thức; giáo xứ của bạn hay một cuốn sách kinh có thể có bản đầy đủ hơn.

1. Chúa trên hết. Tôi có đặt điều gì (tiền bạc, công việc, thành công, một mối quan hệ, chiếc điện thoại) lên trên Thiên Chúa không? Tôi có bỏ bê việc cầu nguyện không? Tôi có dính vào mê tín dị đoan hay bói toán, ma thuật không?
2. Danh Chúa. Tôi có kêu tên Chúa cách bất kính hay lúc nóng giận không? Tôi có chế giễu những điều thánh thiêng không?
3. Ngày của Chúa. Tôi có bỏ lễ Chúa Nhật vì lỗi của mình không? Tôi có giữ ngày Chúa Nhật như ngày dành cho Chúa và để nghỉ ngơi không?
4. Gia đình. Tôi có kính trọng và giúp đỡ cha mẹ không? Tôi có kiên nhẫn và gần gũi với vợ hay chồng và con cái mình không?
5. Sự sống. Tôi có làm tổn thương ai bằng bạo lực, bằng lời lẽ cay độc, hay bằng mối hận thù mà tôi không chịu buông bỏ không? Tôi có làm hại sức khỏe của chính mình, chẳng hạn vì rượu chè hay ma túy không?
6. Sự trong sạch. Tôi có giữ lòng chung thủy trong tư tưởng, ánh mắt và hành động không? Tôi có coi người khác như đồ vật không?
7. Sự ngay thẳng. Tôi có trộm cắp, gian lận, hay không làm tròn công việc mình được trả lương không? Tôi có rộng lượng với những người túng thiếu không?
8. Sự thật. Tôi có nói dối, nói hành nói xấu, hay làm tổn hại thanh danh của ai không?
9. Ước muốn. Tôi có để những ước muốn không trong sạch bén rễ trong lòng không?
10. Lòng ghen tị. Tôi có ganh tị với những gì người khác có, thay vì biết ơn về những gì mình có không?

Bạn buộc phải xưng mọi tội nặng (tội trọng) mà mình nhớ được sau khi đã thành thật xét mình, nói rõ đó là loại tội gì và, trong mức có thể, đã phạm bao nhiêu lần (Bộ Giáo Luật, điều 988 §1). Việc xưng những lỗi lầm thường ngày, tức các tội nhẹ, không phải là điều bắt buộc nhưng được Hội Thánh tha thiết khuyên làm (điều 988 §2; Sách Giáo Lý, số 1458). Bạn không chắc tội nào là tội nào? Bài viết về tội trọng và tội nhẹ sẽ giải thích sự khác biệt, và bạn luôn có thể hỏi linh mục.

Nói gì khi xưng tội, từng bước một

Lời lẽ cụ thể có thể khác nhau tùy nơi và tùy linh mục, và linh mục sẽ hướng dẫn bạn. Nhưng thông thường, một lần xưng tội diễn ra như sau:

1. Lời chào. Linh mục đón tiếp bạn. Cả hai cùng làm Dấu Thánh Giá: "Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần. Amen." Ngài có thể đọc một đoạn ngắn Lời Chúa hoặc mời bạn tin tưởng vào lòng thương xót của Thiên Chúa (x. Sách Giáo Lý, số 1480).
2. Bắt đầu xưng tội. Người Việt Nam thường mở đầu như sau: "Lạy Cha, xin Cha làm phép giải tội cho con. Con xưng tội lần trước cách đây [ba tháng, hai năm, đã lâu lắm...]." Nếu không nhớ, bạn cứ nói thật: "Đã nhiều năm rồi, con không nhớ rõ bao lâu." Bạn cũng có thể nói đơn giản: "Thưa Cha, con không biết phải nói gì, xin Cha giúp con."
3. Xưng tội. Đơn sơ và ngắn gọn: bạn đã làm gì, và khoảng bao nhiêu lần. Không cần kể lể dài dòng hay viện cớ. Khi xưng xong, bạn có thể nói như nhiều người vẫn quen nói: "Ngoài ra con còn nhiều tội khác con không nhớ hết, xin Cha thay mặt Chúa tha tội cho con."
4. Lắng nghe linh mục. Ngài có thể khuyên bảo hay khích lệ bạn đôi lời, rồi trao cho bạn một việc đền tội: một lời kinh cần đọc hay một việc lành cần làm.
5. Đọc kinh ăn năn tội. Linh mục mời bạn bày tỏ lòng thống hối. Bạn có thể đọc Kinh Ăn Năn Tội (xem bên dưới), hoặc dùng lời của chính mình để nói rằng bạn hối hận và muốn sửa đổi.
6. Lãnh nhận ơn tha tội. Linh mục giơ tay và đọc lời nguyện tha tội, kết thúc bằng câu: "Cha tha tội cho con, nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần" (x. Sách Giáo Lý, số 1449). Bạn thưa: "Amen."
7. Ra về bình an. Linh mục có thể nói một lời tạ ơn ngắn rồi cho bạn ra về. Bạn có thể đáp "Con cám ơn Cha", và thế là xong.

Kinh Ăn Năn Tội

Lòng đau buồn vì tội, gọi là sự ăn năn hay lòng thống hối, là điều quan trọng nhất bạn mang đến tòa giải tội: còn quan trọng hơn những lời lẽ hoàn hảo (x. Sách Giáo Lý, số 1451). Kinh Ăn Năn Tội diễn tả lòng thống hối ấy thành lời cầu nguyện. Đây là bản kinh trong Catho+:

Lạy Chúa con,
Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng.
Chúa đã dựng nên con,
và cho Con Chúa ra đời chịu nạn chịu chết vì con,
mà con đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa,
thì con lo buồn đau đớn,
cùng chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự;
con dốc lòng chừa cải,
và nhờ ơn Chúa thì con sẽ lánh xa dịp tội
cùng làm việc đền tội cho xứng.

Amen.

Có nhiều bản kinh khác nhau, và giáo xứ của bạn có thể dùng một bản khác. Bản nào cũng được, và những lời chân thành của chính bạn cũng vậy. Nếu không thuộc, bạn cứ chép ra giấy mang theo, hoặc mở Kinh Ăn Năn Tội trong Catho+.

Trở lại sau nhiều năm

Dù đã mười, hai mươi hay bốn mươi năm, bạn đừng sợ. Bí tích Giải Tội có là chính vì những lúc như thế. Người cha trong dụ ngôn không hỏi con mình đã đi đâu; ông chạy ra đón con.

• Hãy thưa với linh mục ngay từ đầu rằng đã lâu lắm bạn mới xưng tội. Ngài sẽ giúp bạn, nếu cần thì hỏi từng điều một.
• Bạn không cần một danh sách hoàn hảo. Hãy xưng những tội trọng bạn nhớ được sau khi thành thật xét mình. Nếu sau đó bạn sực nhớ ra một tội trọng đã quên, bạn chỉ cần xưng tội ấy trong lần xưng tội kế tiếp.
• Những gì bạn nói sẽ được giữ kín. Linh mục bị ràng buộc bởi ấn tín tòa giải tội, là điều bất khả xâm phạm: ngài tuyệt đối không bao giờ được tiết lộ hối nhân, dù bằng cách nào hay vì bất cứ lý do gì (điều 983 §1). Ngài thậm chí không được dùng những gì đã nghe theo bất cứ cách nào có thể gây thiệt hại cho bạn (điều 984). Sách Giáo Lý nói rằng điều bí mật này không có ngoại lệ nào (x. Sách Giáo Lý, số 1467).
• Bạn có thể chọn linh mục. Bất cứ linh mục nào có năng quyền đều có thể giải tội cho bạn, kể cả ở một giáo xứ khác hay thuộc một nghi lễ khác trong Hội Thánh (điều 991).
• Bạn có thể hẹn trước. Nếu nghĩ mình sẽ cần nhiều thời gian, bạn hãy gọi điện cho giáo xứ để xin hẹn gặp một linh mục, thay vì lo lắng về hàng người đang chờ phía sau.

Xưng tội mặt đối mặt hay sau tấm lưới?

Bạn được tự do chọn. Luật Hội Thánh đòi các nhà thờ phải có tòa giải tội với tấm lưới cố định ngăn giữa hối nhân và linh mục, để bất cứ ai muốn đều có thể dùng (điều 964 §2). Vì thế, bạn luôn có thể giữ kín danh tính nếu muốn. Nhiều nhà thờ cũng có một chiếc ghế đối diện linh mục, cho những ai thích nói chuyện mặt đối mặt hơn. Bạn hãy chọn cách nào giúp mình dễ mở lòng nhất.

Bao lâu nên đi xưng tội một lần?

Mức tối thiểu Hội Thánh đòi hỏi là: khi đã đến tuổi khôn, bạn phải xưng các tội trọng ít là mỗi năm một lần (điều 989; Sách Giáo Lý, số 1457). Ai ý thức mình mắc tội trọng thì phải đi xưng tội trước khi rước Mình Thánh Chúa (x. Sách Giáo Lý, số 1457).

Nhưng mức tối thiểu chưa phải là lý tưởng. Nhiều người Công giáo đi xưng tội mỗi tháng, hoặc vài tuần một lần, ngay cả khi chỉ có những lỗi lầm thường ngày. Việc xưng tội thường xuyên giúp chúng ta đào luyện lương tâm, chiến đấu với các thói xấu và lớn lên trong đời sống thiêng liêng (x. Sách Giáo Lý, số 1458).

Khi nào và ở đâu có giờ giải tội

• Giờ giải tội cố định. Phần lớn các giáo xứ có giờ giải tội cố định mỗi tuần, thường là vào thứ Bảy. Bạn có thể xem trên trang web của giáo xứ hay trong tờ thông báo Chúa Nhật.
• Mùa Vọng và Mùa Chay. Đây là những mùa nhiều giáo xứ tổ chức buổi cử hành sám hối chung: có các bài đọc, bài giảng và phần xét mình chung, sau đó mỗi người xưng tội riêng với một trong nhiều linh mục (x. Sách Giáo Lý, số 1482). Đó là dịp rất tốt để trở về. Bạn xem thêm bài viết Mùa Vọng bắt đầu khi nào.
• Không biết nên đi đâu? Tính năng tìm nhà thờ trong Catho+ cho bạn thấy các nhà thờ gần nơi bạn ở; sau đó bạn xem trang web của giáo xứ hoặc gọi điện để hỏi giờ giải tội.

Sau khi xưng tội: việc đền tội và bình an

Bạn hãy làm việc đền tội càng sớm càng tốt, kẻo quên, thường là ngay tại nhà thờ. Việc đền tội thường nhỏ thôi: vài kinh, một đoạn Lời Chúa, một việc bác ái. Đó không phải là "cái giá" để được tha thứ, vì ơn tha thứ là nhưng không; đó là bước đầu để chữa lành những tổn hại do tội gây ra, được linh mục chọn cho phù hợp với hoàn cảnh của bạn (điều 981; Sách Giáo Lý, số 1460). Nếu bạn đã gây thiệt hại cho ai, chẳng hạn vì trộm cắp hay làm mất thanh danh của họ, hãy làm những gì có thể để đền bù (x. Sách Giáo Lý, số 1459).

Rồi bạn hãy dành một chút thời gian để tạ ơn. Những tội bạn đã xưng đã được tha, hoàn toàn. Sách Giáo Lý nói đến sự bình an và thanh thản của lương tâm, một cuộc "phục sinh thiêng liêng" thật sự (x. Sách Giáo Lý, số 1468).

Đọc Kinh Ăn Năn Tội trong Catho+

Catho+ có sẵn Kinh Ăn Năn Tội trên điện thoại của bạn, cho đúng lúc bạn cần, và cho bạn thấy các nhà thờ gần đây để bạn tìm được nơi xưng tội.