Bảy bí tích của Hội Thánh Công giáo là gì?

Hội Thánh Công giáo có bảy bí tích: Rửa Tội, Thêm Sức, Thánh Thể, Sám Hối (Giải Tội), Xức Dầu Bệnh Nhân, Truyền Chức Thánh và Hôn Phối. Các bí tích không chỉ là những nghi lễ: trong mỗi bí tích, chính Chúa Kitô hành động, ban cho chúng ta sự sống của Thiên Chúa qua những dấu chỉ hữu hình như nước, dầu, bánh và rượu.

Chúng ta cùng tìm hiểu bí tích là gì, vì sao có bảy bí tích, rồi lần lượt từng bí tích: ý nghĩa, điều gì diễn ra, ai có thể lãnh nhận, và lãnh nhận bao nhiêu lần.

Bí tích là gì?

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo đưa ra một định nghĩa ngắn gọn, rất đáng để bạn thuộc lòng:

Sách Giáo Lý dạy rằng các bí tích là những dấu chỉ hữu hiệu của ân sủng, do Chúa Kitô thiết lập và trao phó cho Hội Thánh; qua các bí tích ấy, sự sống thần linh được ban cho chúng ta. (Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 1131)

Chúng ta xem từng phần:

• Dấu chỉ: những điều ta có thể thấy, nghe và chạm đến: nước, dầu, bánh, lời nói. Thiên Chúa đã dựng nên chúng ta có thân xác, và Người đến với chúng ta qua các giác quan.
• Hữu hiệu: các bí tích thực hiện điều chúng biểu thị. Tấm biển chỉ đường cho bạn biết thành phố ở đâu, nhưng không đưa bạn đến đó. Còn nước của bí tích Rửa Tội không chỉ tượng trưng cho việc tẩy rửa, mà thật sự rửa sạch linh hồn.
• Của ân sủng: ân sủng là sự sống và tình bằng hữu của Thiên Chúa, được ban nhưng không. Chúng ta không thể tự mình đạt được, chỉ có thể đón nhận.
• Do Chúa Kitô thiết lập và trao phó cho Hội Thánh: các bí tích đến từ Chúa Giêsu, không phải do con người nghĩ ra, và Hội Thánh cử hành các bí tích nhân danh Người.

Bí tích không tùy thuộc vào việc linh mục thánh thiện đến mức nào: chính Chúa Kitô hành động (x. Sách Giáo Lý, số 1127-1128). Nhưng hoa trái chúng ta nhận được thì tùy thuộc vào tâm hồn của chính mình. Một món quà cần được mở ra.

⛪ Theo dõi từng phần của Thánh Lễ, bí tích cao trọng nhất, trong Catho+ →

Vì sao có bảy bí tích?

Từ lâu Hội Thánh đã dạy rằng có bảy bí tích, và tất cả đều do Chúa Kitô thiết lập (x. Sách Giáo Lý, số 1113-1114). Theo Thánh Tôma Aquinô, Sách Giáo Lý giải thích rằng các bí tích chạm đến mọi giai đoạn và mọi thời khắc quan trọng của đời sống Kitô hữu, giống như các giai đoạn của đời sống tự nhiên (x. Sách Giáo Lý, số 1210).

Chúng ta sinh ra, lớn lên, ăn uống, cần được chữa lành, và trao ban cuộc đời mình cho người khác. Bảy bí tích đồng hành với từng thời khắc ấy.

Ba nhóm bí tích

Sách Giáo Lý xếp bảy bí tích thành ba nhóm (x. Sách Giáo Lý, số 1211):

• Các bí tích khai tâm Kitô giáo: Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể. Chúng ta được tái sinh, được củng cố và được nuôi dưỡng (x. Sách Giáo Lý, số 1212).
• Các bí tích chữa lành: Sám Hối và Xức Dầu Bệnh Nhân.
• Các bí tích phục vụ sự hiệp thông: Truyền Chức Thánh và Hôn Phối, hướng về ơn cứu độ của người khác (x. Sách Giáo Lý, số 1534).

Giữa tất cả các bí tích, bí tích Thánh Thể có một chỗ đứng độc nhất. Sách Giáo Lý gọi đó là "Bí tích của các bí tích": mọi bí tích khác đều quy hướng về bí tích này (x. Sách Giáo Lý, số 1211).

Các bí tích khai tâm Kitô giáo

1. Rửa Tội: cánh cửa

Rửa Tội là bí tích đầu tiên, là cánh cửa mở vào mọi bí tích khác (x. Sách Giáo Lý, số 1213). Bí tích này giải thoát chúng ta khỏi tội, cả tội nguyên tổ lẫn mọi tội riêng, làm cho chúng ta trở nên con cái Thiên Chúa và thành phần của Hội Thánh (x. Sách Giáo Lý, số 1263-1265).

• Dấu chỉ: nước, được đổ ba lần trên đầu hoặc bằng cách dìm xuống nước, cùng với lời: "N., cha rửa con, nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần" (x. Sách Giáo Lý, số 1239-1240).
• Ai có thể lãnh nhận: mọi người chưa được rửa tội, người lớn cũng như trẻ em (x. Sách Giáo Lý, số 1246). Hội Thánh khuyến khích cha mẹ cho con mình được rửa tội sớm sau khi sinh (x. Sách Giáo Lý, số 1250).
• Bao nhiêu lần: chỉ một lần trong đời.

Thông thường, linh mục hoặc phó tế cử hành bí tích Rửa Tội. Nhưng trong trường hợp cần thiết, bất cứ ai cũng có thể rửa tội, bằng cách đổ nước trên đầu và đọc lời trên, với ý muốn làm điều Hội Thánh làm (x. Sách Giáo Lý, số 1256 và 1284).

Bí tích Rửa Tội cũng nối kết người Công giáo với các Kitô hữu khác: những ai được rửa tội thành sự trong các cộng đoàn khác đều được tháp nhập vào Chúa Kitô và là anh chị em của chúng ta (x. Sách Giáo Lý, số 1271). Bạn xem thêm bài viết về người Công giáo và các Kitô hữu khác.

2. Thêm Sức: sức mạnh của Thánh Thần

Bí tích Thêm Sức hoàn tất ân sủng của bí tích Rửa Tội. Bí tích này ban Chúa Thánh Thần cách tràn đầy, như trong ngày Lễ Ngũ Tuần, và củng cố chúng ta để làm chứng cho Chúa Kitô (x. Sách Giáo Lý, số 1285 và 1302-1303).

• Dấu chỉ: việc xức dầu thánh (một loại dầu thơm được giám mục làm phép) trên trán, kèm theo việc đặt tay và lời đọc xin ấn tín là ơn Chúa Thánh Thần được ban cho người lãnh nhận (x. Sách Giáo Lý, số 1300).
• Ai có thể lãnh nhận: mọi người đã được rửa tội mà chưa được thêm sức (x. Sách Giáo Lý, số 1306). Thừa tác viên thông thường là giám mục (x. Sách Giáo Lý, số 1312).
• Bao nhiêu lần: chỉ một lần.

Độ tuổi lãnh nhận rất khác nhau. Trong các Giáo hội Đông phương, các em bé lãnh nhận Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể cùng một lúc. Trong Giáo hội Latinh, bí tích Thêm Sức thường được ban muộn hơn: mốc tham chiếu là "tuổi khôn" (x. Sách Giáo Lý, số 1233 và 1307), nhưng trên thực tế, độ tuổi khác nhau tùy mỗi nước hay mỗi giáo phận. Bạn hãy hỏi giáo xứ mình để biết cách thực hành tại nơi bạn sống.

3. Thánh Thể: bánh ban sự sống

Bí tích Thánh Thể hoàn tất việc khai tâm Kitô giáo (x. Sách Giáo Lý, số 1322). Trong Thánh Lễ, bánh và rượu trở nên Mình và Máu Chúa Kitô, là nguồn mạch và chóp đỉnh của toàn bộ đời sống Kitô hữu (x. Sách Giáo Lý, số 1324).

• Dấu chỉ: bánh làm bằng lúa miến và rượu nho, trên đó linh mục đọc lại lời Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc Ly: "Này là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con... Này là chén Máu Thầy..." (x. Sách Giáo Lý, số 1412).
• Ai có thể lãnh nhận: người Công giáo đã được rửa tội và đang sống trong ân sủng. Ai ý thức mình đã phạm tội trọng thì phải đi xưng tội trước (x. Sách Giáo Lý, số 1415). Trong Giáo hội Latinh, các em được Rước Lễ Lần Đầu khi đã đến tuổi khôn (x. Sách Giáo Lý, số 1244).
• Bao nhiêu lần: mỗi khi bạn tham dự Thánh Lễ, thậm chí hằng ngày (x. Sách Giáo Lý, số 1388-1389). Hội Thánh đòi hỏi tối thiểu mỗi năm một lần, nếu có thể thì trong Mùa Phục Sinh (x. Sách Giáo Lý, số 1389).

Trước khi rước lễ, Hội Thánh yêu cầu chúng ta kiêng ăn uống ít là một giờ, trừ nước lã và thuốc men; người cao tuổi, người đau yếu và những người chăm sóc họ được miễn (Bộ Giáo Luật, điều 919).

Tham dự Thánh Lễ vào Chúa Nhật và một số ngày lễ cũng là một luật buộc của Hội Thánh; bạn xem thêm bài viết của chúng tôi về các ngày lễ buộc.

Các bí tích chữa lành

4. Sám Hối (Giải Tội): trở về nhà Cha

Bí tích Rửa Tội xóa sạch mọi tội, nhưng chúng ta vẫn còn sa ngã. Trong bí tích Sám Hối, còn gọi là bí tích Giải Tội hay Hòa Giải, Thiên Chúa tha thứ những tội đã phạm sau khi rửa tội và giao hòa chúng ta với Người và với Hội Thánh (x. Sách Giáo Lý, số 1422 và 1440). Bạn hãy nghĩ đến người con hoang đàng, mà người cha đã chạy ra đón.

• Dấu chỉ: các hành vi của hối nhân (ăn năn tội, xưng tội với linh mục, và quyết tâm đền bù) và lời tha tội của linh mục (x. Sách Giáo Lý, số 1448 và 1491). Lời tha tội kết thúc bằng câu: "Cha tha tội cho con, nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần" (x. Sách Giáo Lý, số 1449).
• Ai có thể lãnh nhận: mọi người Công giáo đã được rửa tội. Giám mục và linh mục là thừa tác viên (x. Sách Giáo Lý, số 1461), và các em xưng tội lần đầu trước khi Rước Lễ Lần Đầu (x. Sách Giáo Lý, số 1457).
• Bao nhiêu lần: mỗi khi bạn cần. Hội Thánh buộc người Công giáo xưng các tội trọng ít là mỗi năm một lần, và tha thiết khuyên nên xưng tội thường xuyên, kể cả những lỗi lầm thường ngày (x. Sách Giáo Lý, số 1457-1458).

Bạn sợ linh mục nghĩ gì về mình? Ngài bị ràng buộc bởi "ấn tín bí tích": ngài không bao giờ được tiết lộ hay sử dụng bất cứ điều gì nghe được trong tòa giải tội, không có ngoại lệ nào (x. Sách Giáo Lý, số 1467). Nhiều giáo xứ có thêm giờ giải tội trước lễ Giáng Sinh; bạn xem bài viết về Mùa Vọng.

5. Xức Dầu Bệnh Nhân: sức mạnh trong cơn bệnh

Qua bí tích này, Hội Thánh phó thác người bệnh cho Chúa Kitô, để Người nâng đỡ và cứu thoát họ (x. Sách Giáo Lý, số 1499). Bí tích này không chỉ dành cho người hấp hối, nhưng cho bất cứ ai bắt đầu lâm nguy vì bệnh tật hay tuổi già (x. Sách Giáo Lý, số 1514).

• Dấu chỉ: linh mục xức dầu đã làm phép trên trán và hai tay người bệnh, đồng thời cầu xin Chúa, vì lòng nhân hậu và thương xót, dùng ơn Chúa Thánh Thần mà nâng đỡ người bệnh, giải thoát họ khỏi tội lỗi, cứu độ và cho họ được nhẹ nhàng (x. Sách Giáo Lý, số 1513).
• Ai có thể lãnh nhận: người Công giáo đã đến tuổi khôn, đang bệnh nặng hoặc già yếu (Bộ Giáo Luật, điều 1004). Nên lãnh nhận trước một cuộc phẫu thuật quan trọng (x. Sách Giáo Lý, số 1515).
• Bao nhiêu lần: có thể lãnh nhận lại nếu người bệnh đã bình phục rồi sau đó lại lâm bệnh nặng, hoặc nếu cùng một cơn bệnh trở nên trầm trọng hơn (x. Sách Giáo Lý, số 1515).

Vào cuối đời, Hội Thánh còn trao Mình Thánh Chúa như của ăn đàng, lương thực cho cuộc hành trình về nhà Cha (x. Sách Giáo Lý, số 1524). Đừng đợi đến giờ phút cuối cùng mới mời linh mục.

Các bí tích phục vụ sự hiệp thông

6. Truyền Chức Thánh: những mục tử cho Hội Thánh

Nhờ bí tích Truyền Chức Thánh, sứ mạng Chúa Kitô đã trao cho các Tông Đồ được tiếp tục cho đến tận thế. Bí tích này có ba cấp bậc: giám mục, linh mục và phó tế (x. Sách Giáo Lý, số 1536).

• Dấu chỉ: giám mục đặt tay trên đầu người được truyền chức và đọc lời nguyện thánh hiến, xin ơn Chúa Thánh Thần (x. Sách Giáo Lý, số 1573).
• Ai có thể lãnh nhận: người nam đã được rửa tội, được Hội Thánh kêu gọi (x. Sách Giáo Lý, số 1577).
• Bao nhiêu lần: mỗi cấp bậc chỉ một lần; không bao giờ được lặp lại hay ban cho một thời hạn nào đó (x. Sách Giáo Lý, số 1582).

7. Hôn Phối: giao ước trọn đời

Trong bí tích Hôn Phối, một người nam và một người nữ lập nên một cộng đồng trọn cả cuộc sống, hướng về lợi ích của đôi bên và việc sinh sản con cái. Giữa những người đã được rửa tội, Chúa Kitô đã nâng giao ước này lên hàng bí tích (x. Sách Giáo Lý, số 1601).

• Dấu chỉ: sự ưng thuận trao cho nhau, lời "có" của đôi vợ chồng, chính là điều "làm nên hôn nhân" (x. Sách Giáo Lý, số 1626). Trong Giáo hội Latinh, chính đôi vợ chồng là thừa tác viên: họ trao ban bí tích cho nhau trước mặt Hội Thánh (x. Sách Giáo Lý, số 1623). Trong các Giáo hội Đông phương, linh mục hoặc giám mục đội triều thiên cho cô dâu chú rể.
• Ai có thể lãnh nhận: một người nam và một người nữ đã được rửa tội, được tự do kết hôn và tự do ưng thuận.
• Bao nhiêu lần: dây hôn phối tồn tại suốt đời. Hôn nhân giữa những người đã được rửa tội, một khi đã hoàn hợp, thì không quyền bính nào của loài người có thể tháo gỡ, chỉ có cái chết mới tháo gỡ được (x. Sách Giáo Lý, số 1640, và Bộ Giáo Luật, điều 1141).

Những bí tích nào chỉ lãnh nhận một lần, và vì sao?

Có ba bí tích không bao giờ được lặp lại: Rửa Tội, Thêm Sức và Truyền Chức Thánh. Ngoài ân sủng, ba bí tích này còn ban điều Hội Thánh gọi là "ấn tích" hay "dấu ấn": một dấu ấn thiêng liêng vĩnh viễn, làm cho người lãnh nhận nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô và gắn bó với Hội Thánh (x. Sách Giáo Lý, số 1121).

Bạn hãy nghĩ đến con dấu đóng trên sáp: một khi đã in vào thì còn mãi. Ngay cả tội trọng cũng không thể xóa được dấu ấn của bí tích Rửa Tội (x. Sách Giáo Lý, số 1272). Vì thế, một người đã được rửa tội, sống xa Chúa một thời gian rồi trở về, thì không rửa tội lại: người ấy trở về nhà qua bí tích Giải Tội.

Còn bí tích Hôn Phối thì sao? Đây có vẻ là bí tích chỉ lãnh nhận một lần trong đời, và với phần đông mọi người thì đúng như vậy, nhưng lý do thì khác. Hôn phối không in ấn tích. Thay vào đó, dây hôn phối tồn tại bao lâu cả hai vợ chồng còn sống: một hôn nhân thành sự và đã hoàn hợp thì không quyền bính nào của loài người và không lý do nào có thể tháo gỡ, ngoại trừ cái chết (Bộ Giáo Luật, điều 1141). Vì thế, không ai được kết hôn lần nữa khi người phối ngẫu còn sống; nhưng người góa vợ hay góa chồng thì được tự do tái hôn trong Hội Thánh, như Thánh Phaolô đã viết (1 Cr 7,39).

Lãnh nhận các bí tích thế nào trong thực tế?

Câu trả lời cho hầu hết mọi thắc mắc thực tế là: bạn hãy liên lạc với giáo xứ.

• Người lớn muốn trở thành người Công giáo sẽ tham gia dự tòng, một hành trình chuẩn bị dẫn đến việc lãnh nhận Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể cùng một lúc (x. Sách Giáo Lý, số 1232-1233).
• Người Công giáo chưa được thêm sức, hoặc chưa Rước Lễ Lần Đầu, có thể chuẩn bị ở bất cứ tuổi nào.
• Cha mẹ muốn cho con rửa tội, và các đôi đính hôn, nên liên lạc với giáo xứ sớm; việc chuẩn bị khác nhau tùy mỗi giáo phận.
• Giờ giải tội thường được ấn định sẵn; bạn hãy xem lịch hoặc hỏi một linh mục.
• Với người bệnh, bạn hãy mời linh mục đến thăm, tại nhà hay tại bệnh viện.

Các bí tích không phải là phần thưởng dành cho những người hoàn hảo. Đó là những món quà Thiên Chúa ban cho những ai đang trên đường, dù bạn đang ở chặng nào.

Tìm giáo xứ gần bạn trong Catho+

Catho+ cho bạn biết các nhà thờ và giờ lễ gần nơi bạn ở, để bạn tìm được một giáo xứ và tiến thêm bước kế tiếp.