Làm sao để trở thành người Công giáo? Các bước dự tòng và thời gian bao lâu
Muốn trở thành người Công giáo, bước đầu tiên rất đơn giản: bạn hãy liên lạc với một giáo xứ Công giáo gần nơi mình ở và nói rằng bạn muốn theo đạo Công giáo. Giáo xứ sẽ đón nhận bạn vào một hành trình gọi là dự tòng (theo Nghi Thức Khai Tâm Kitô Giáo Cho Người Lớn). Với người chưa được rửa tội, hành trình này đi qua nhiều giai đoạn để đến với các bí tích Rửa Tội, Thêm Sức và Rước Lễ Lần Đầu, thường là trong Đêm Canh Thức Phục Sinh. Thời gian bao lâu thì tùy vào bạn: thường khoảng một năm, có khi lâu hơn.
Có thể một người bạn đã đưa bạn đi lễ, có thể bạn sắp kết hôn với một người Công giáo, cũng có thể từ nhiều năm nay bạn vẫn âm thầm cảm thấy được lôi cuốn. Dù điều gì đã đưa bạn đến đây, bài viết này sẽ giải thích con đường phía trước, từng bước một, để không còn điều gì làm bạn thấy bí ẩn.
Bước đầu tiên: liên lạc với giáo xứ
Bạn không cần thuộc kinh hay hiểu thần học trước khi gọi điện: chỉ cần ước muốn được biết Chúa Kitô và Hội Thánh của Người. Bạn hãy gọi điện hoặc gửi email cho văn phòng giáo xứ, hoặc gặp cha xứ sau Thánh Lễ, và nói đại khái như: "Con muốn tìm hiểu để theo đạo Công giáo." Một người trong ban phụ trách của giáo xứ, linh mục, phó tế hay giáo lý viên, thường sẽ gặp bạn để lắng nghe câu chuyện và những thắc mắc của bạn.
Cuộc gặp gỡ đầu tiên ấy rất quan trọng. Tại Hoa Kỳ, các giám mục yêu cầu ngay từ đầu, một người phục vụ của giáo xứ gặp riêng từng người tìm hiểu, để nghe về hành trình đức tin của họ cho đến lúc đó và trao đổi về những điều có thể ảnh hưởng đến việc lãnh nhận các bí tích sau này, chẳng hạn hoàn cảnh hôn nhân (Quy chế Quốc gia, Quy tắc 2). Đó không phải là một kỳ thi.
⛪ Tìm một giáo xứ Công giáo gần bạn, cùng giờ lễ, trong Catho+ →
Dự tòng là gì?
Sau Công Đồng Vaticanô II, Hội Thánh đã khôi phục cho Giáo hội Latinh chế độ dự tòng cho người lớn có từ thời xa xưa, một con đường gồm nhiều bước riêng biệt (Sách Giáo Lý, số 1232). Theo Sách Giáo Lý, mục đích là giúp cho sự hoán cải và đức tin của người dự tòng đạt đến mức trưởng thành (Sách Giáo Lý, số 1248).
Ở các nước nói tiếng Anh, hành trình này được gọi là RCIA; tại Hoa Kỳ, từ năm 2025, tên gọi chính thức là OCIA. Dù tên gọi khác nhau, đó vẫn là cùng một hành trình.
Các bước của hành trình dự tòng
Hành trình gồm bốn thời kỳ, như bốn mùa, và giữa các thời kỳ là ba bước, được cử hành bằng các nghi thức cùng với cộng đoàn.
1. Tìm hiểu: Thời kỳ Loan báo Tin Mừng và Tiền dự tòng
Ở giai đoạn này, bạn là một người tìm hiểu. Bạn nghe Tin Mừng, đặt ra những câu hỏi, bắt đầu cầu nguyện, và khám phá Chúa Giêsu là ai. Không có thời hạn cố định: Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ (USCCB) lưu ý rằng với một số người, đây là một thời gian tìm kiếm lâu dài, với những người khác thì ngắn hơn. Bạn được tự do tìm hiểu mà chưa phải cam kết gì.
Bước thứ nhất: Nghi thức Tiếp nhận vào hàng Dự tòng
Khi đã sẵn sàng, bạn đứng trước cộng đoàn giáo xứ và bày tỏ ước muốn trở thành một thành viên đã được rửa tội của Hội Thánh, và cộng đoàn đón nhận bạn. Từ lúc ấy, bạn là một người dự tòng: chưa được rửa tội, nhưng đã được liên kết với Hội Thánh cách đặc biệt (Bộ Giáo Luật, điều 206). Sách Giáo Lý nói rằng Hội Thánh đã ôm ấp các người dự tòng như con cái của mình (Sách Giáo Lý, số 1249).
2. Thời kỳ Dự tòng
Đây thường là giai đoạn dài nhất. Bạn học hỏi đức tin (Kinh Thánh, Kinh Tin Kính, các bí tích, đời sống luân lý), tham dự Phụng Vụ Lời Chúa ngày Chúa Nhật, tập cầu nguyện, và phục vụ tha nhân cùng với giáo xứ.
Bước thứ hai: Nghi thức Tuyển Chọn
Khi bạn và những người đồng hành nhận thấy bạn đã sẵn sàng, bạn được giới thiệu với giám mục, thường là tại nhà thờ chính tòa. Tên của bạn được ghi vào sổ những người được tuyển chọn, và từ đó bạn được gọi là một người được tuyển chọn: được Thiên Chúa chọn để lãnh nhận các bí tích trong lễ Phục Sinh sắp tới. Theo nghi thức, việc tuyển chọn được cử hành trong Thánh Lễ Chúa Nhật I Mùa Chay, dù cũng có thể cử hành vào một ngày khác (Nghi Thức Khai Tâm Kitô Giáo Cho Người Lớn, số 128).
3. Thời kỳ Thanh tẩy và Soi sáng
Thời kỳ này chính là Mùa Chay: bốn mươi ngày cầu nguyện và hoán cải sâu xa hơn ngay trước khi lãnh các bí tích, giống một cuộc tĩnh tâm hơn là một lớp học. Vào các Chúa Nhật III, IV và V Mùa Chay, giáo xứ cầu nguyện cho những người được tuyển chọn trong các nghi thức gọi là khảo hạch, xin Thiên Chúa chữa lành và củng cố họ.
Bước thứ ba: các bí tích trong Đêm Canh Thức Phục Sinh
Vào đêm Thứ Bảy Tuần Thánh, trong Đêm Canh Thức Phục Sinh, những người được tuyển chọn cùng lúc lãnh nhận ba bí tích khai tâm: Rửa Tội, Thêm Sức và Thánh Thể. Luật Hội Thánh quy định rằng người lớn được rửa tội thì phải được thêm sức ngay sau khi rửa tội và được rước lễ trong cùng Thánh Lễ ấy, trừ khi có lý do nghiêm trọng ngăn trở (điều 866). Đó là đêm đẹp nhất trong năm phụng vụ của Hội Thánh. Để tìm hiểu thêm về các bí tích này, bạn xem bài viết về bảy bí tích.
4. Thời kỳ Nhiệm huấn
Hành trình không kết thúc vào lễ Phục Sinh. Những người mới được rửa tội, gọi là tân tòng, tiếp tục gặp gỡ nhau trong Mùa Phục Sinh, ít là cho đến lễ Hiện Xuống, để đào sâu những gì mình đã lãnh nhận và tìm được chỗ đứng của mình trong giáo xứ.
Mất bao lâu để trở thành người Công giáo?
Không có một câu trả lời duy nhất. Đây là những gì Hội Thánh thật sự nói:
- Thời kỳ tìm hiểu không có thời hạn cố định. Kéo dài bao lâu tùy bạn cần.
- Thời kỳ dự tòng có thể kéo dài đến nhiều năm, hoặc ngắn hơn, tùy từng người (USCCB).
- Tại Hoa Kỳ, Quy chế Quốc gia quy định rằng thông thường người dự tòng ở trong thời kỳ dự tòng ít là từ Mùa Phục Sinh năm này đến đầu Mùa Phục Sinh năm sau, tức là ít nhất một năm, và tốt nhất là bắt đầu trước Mùa Chay năm này và kéo dài đến lễ Phục Sinh năm sau (Quy tắc 4).
Trên thực tế, nhiều giáo xứ sắp xếp hành trình theo một chu kỳ năm phụng vụ, kết thúc vào lễ Phục Sinh. Nhưng điều này khác nhau tùy mỗi người, mỗi giáo xứ và mỗi nước. Điều quan trọng không phải là học xong một khóa, mà là lớn lên trong một đức tin sống động.
Đã được rửa tội trong một Giáo hội khác?
Nếu bạn đã được rửa tội thành sự như một Kitô hữu, chẳng hạn trong Giáo hội Luther, Anh giáo, Giám Lý hay Báp-tít, bạn không được rửa tội lại. Bí tích Rửa Tội ghi dấu một người mãi mãi và không thể lặp lại (Sách Giáo Lý, số 1280). Hội Thánh đã coi bạn là anh chị em trong Chúa Kitô, và con đường của bạn khác với con đường của người dự tòng. Bạn được gọi là ứng viên.
- Việc chuẩn bị của bạn có lưu ý đến đức tin bạn đã có.
- Bạn được đón nhận vào sự hiệp thông trọn vẹn với Hội Thánh Công giáo: bạn tuyên xưng đức tin, và thường được thêm sức cũng như rước lễ lần đầu trong cùng một buổi cử hành. Linh mục đón nhận bạn có thể tự mình ban bí tích Thêm Sức cho bạn (điều 883).
- Việc đón nhận có thể diễn ra trong Đêm Canh Thức Phục Sinh, nhưng cũng có thể vào một ngày Chúa Nhật khác trong năm (USCCB).
- Việc rửa tội có điều kiện chỉ được dùng khi, sau một cuộc điều tra nghiêm túc, vẫn còn hồ nghi thật sự về việc một người đã được rửa tội hay chưa, hoặc phép rửa ấy có thành sự hay không (điều 869). Bạn hãy mang theo giấy chứng nhận rửa tội nếu có.
Để hiểu những gì bạn đã có chung và những điểm người Công giáo khác biệt, bạn xem bài viết về người Công giáo và các Kitô hữu khác.
Đã được rửa tội Công giáo nhưng chưa bao giờ được thêm sức?
Nhiều người được rửa tội Công giáo từ khi còn nhỏ nhưng không bao giờ được học giáo lý thêm. Bạn không cần trở thành người Công giáo: bạn đã là người Công giáo rồi! Sau một thời gian học hỏi, bạn có thể lãnh nhận bí tích Thêm Sức và/hoặc Thánh Thể, thường là trong Đêm Canh Thức Phục Sinh hay trong Mùa Phục Sinh (USCCB). Nếu bạn đã được thêm sức nhưng rồi xa rời, đường trở về còn đơn giản hơn nữa: bí tích Giải Tội.
Còn trẻ em thì sao?
Một em đã đến tuổi khôn (khoảng bảy tuổi) không được rửa tội như một em bé sơ sinh. Luật Hội Thánh áp dụng cho các em những quy định về rửa tội người lớn (điều 852). Nghi Thức Khai Tâm Kitô Giáo có một hình thức thích nghi riêng, dành cho các em đã đến tuổi học giáo lý, với cùng các bước nhưng theo nhịp độ của trẻ em, thường là cùng với các em khác và có sự tham gia của cha mẹ. Nếu con bạn ở trong hoàn cảnh này, bạn hãy hỏi giáo xứ xem có chương trình nào.
Người bảo trợ và người đỡ đầu
Bạn sẽ không bước đi một mình. Trên đường đi, một thành viên của giáo xứ làm người bảo trợ cho bạn, và trước Nghi thức Tuyển Chọn, người dự tòng chọn một hoặc hai người đỡ đầu để đồng hành với mình khi lãnh các bí tích và cả về sau (USCCB). Luật Hội Thánh đòi người đỡ đầu phải:
- do bạn chọn và sẵn lòng nhận lãnh vai trò này;
- đủ mười sáu tuổi, trừ khi giám mục ấn định một tuổi khác hoặc có lý do chính đáng để được miễn;
- là người Công giáo đã lãnh nhận bí tích Thêm Sức và Thánh Thể, và sống đời sống đức tin;
- không phải là cha hay mẹ của bạn (điều 874).
Có thể có một người đỡ đầu nam, một người đỡ đầu nữ, hoặc cả hai (điều 873). Một Kitô hữu đã được rửa tội thuộc một Giáo hội khác có thể đứng bên cạnh người đỡ đầu Công giáo với tư cách nhân chứng Kitô giáo, chứ không phải là người đỡ đầu (điều 874 §2).
Những câu hỏi thường gặp
Tôi có phải làm phép cưới trong nhà thờ trước không?
Đôi khi có, hoàn cảnh hôn nhân cần được giải quyết trước, vì thế giáo xứ sẽ hỏi đến điều này ngay từ đầu. Tại Hoa Kỳ, một người chưa rửa tội đang ở trong một cuộc hôn nhân không hợp lệ (chẳng hạn sau khi ly dị) có thể bước vào thời kỳ dự tòng, nhưng không thể cử hành Nghi thức Tuyển Chọn cho đến khi được tự do để kết hôn thành sự trong Hội Thánh (Quy tắc 7). Mỗi hoàn cảnh mỗi khác, nên bạn đừng tự đoán và cũng đừng bỏ cuộc: hãy nói chuyện với cha xứ càng sớm càng tốt. Nhiều hoàn cảnh như vậy có thể được giải quyết.
Tôi có thể đi lễ trước khi trở thành người Công giáo không?
Có, và bạn nên đi. Mọi người đều được chào đón trong Thánh Lễ. Cho đến khi được đón nhận vào sự hiệp thông trọn vẹn, bạn chưa rước lễ, nhưng bạn có thể cùng cầu nguyện, lắng nghe các bài đọc và đơn giản là hiện diện ở đó. Điều ấy đã là một phần của hành trình.
| Tìm giáo xứ gần bạn trong Catho+ |
Catho+ giúp bạn tìm các nhà thờ Công giáo và giờ lễ gần nơi bạn ở, và cho bạn đọc Kinh Thánh trong những bước đầu tiên của hành trình.
