Las Posadas: Ang Siyam na Gabi Bago ang Pasko
Ang Las Posadas ay isang nobena ng Pasko mula sa Mexico at Latin America: sa loob ng siyam na gabi, mula Disyembre 16 hanggang 24, nagpuprusisyon ang magkakapitbahay kasama sina Maria at Jose, kumakatok sa mga pinto para makiusap na patuluyin, at sa huli ay tinatanggap sa loob para magdasal at magdiwang. Ang salitang posada ay nangangahulugang "bahay-panuluyan" o "matutuluyan". Ipinaaalala ng kaugaliang ito ang gabing dumating sina Maria at Jose sa Betlehem at, gaya ng sinasabi ni San Lucas, wala nang lugar para sa kanila sa bahay-panuluyan.
Sa ibaba: kung ano ang ipinaaalala ng posadas, saan ito nagmula, paano dumadaloy ang isang gabi ng posada, ang piñata, ang pagkain, at kung paano mo rin ito magagawa, saan ka man nakatira.
Ano ang ipinaaalala ng posadas
Sa ilang linya lamang isinasalaysay ng Ebanghelyo ang kuwento. Nag-utos si Cesar Augusto ng isang senso, kaya umahon si Jose mula Nazaret patungong Betlehem, ang bayan ni David, para magpatala kasama si Maria, ang kanyang magiging asawa, na noon ay nagdadalang-tao. Habang naroon sila, isinilang ni Maria ang kanyang anak, at inihiga niya ito sa isang sabsaban, dahil wala nang lugar para sa kanila sa bahay-panuluyan (Lucas 2:5-7).
Ginagawang isang paglalakad ng posadas ang mga linyang iyon. Tuwing gabi, nagiging Banal na Mag-anak na naglalakbay ang sambayanan, at sila rin ang mga taga-Betlehem sa likod ng kanilang mga pinto. May mga tumatanggi. May isa, sa wakas, na pumapayag.
Kilalang-kilala ng Simbahan ang kaugaliang ito. Ang Direktoryo tungkol sa Kabanalang Pambayan at Liturhiya (2001) ng Vatican, sa mga pahina nito tungkol sa Adbiyento, ay bumabanggit ng mga prusisyong naglalarawan sa paglalakbay nina Jose at Maria patungong Betlehem at sa paghahanap nila ng lugar kung saan isisilang si Hesus, at tahasan nitong tinutukoy ang mga posadas sa tradisyong Hispaniko at Latino-Amerikano (Direktoryo, 99). Sa parehong bahagi, binabanggit nito kung gaano kasensitibo ang mga mananampalataya, sa Adbiyento, sa mga hirap na pinagdaanan ni Maria habang dinadala niya ang kanyang anak (Direktoryo, 97).
Bakit siyam na gabi?
Ang siyam na araw ng pananalangin bago ang isang kapistahan ay isang nobena, isa sa pinakamatatandang anyo ng debosyong Katoliko. Ang posadas ang dakilang anyong pambayan ng nobena ng Pasko sa Mexico. Marami rin ang nakakakita sa siyam na gabi ng siyam na buwang dinala ni Maria si Hesus sa kanyang sinapupunan. Kung bago ka sa nobena, ipinaliliwanag ng aming gabay na Paano magdasal ng nobena ang ideya nito, at sa bahagi nito tungkol sa nobena ng Pasko, inilalagay nito ang posadas katabi ng iba pang kaugalian sa mga huling araw bago ang Pasko.
Saan nagmula ang Las Posadas
Isinilang ang posadas sa Mexico noong ika-16 na siglo, ilang dekada pagkatapos ng pananakop ng mga Kastila, noong ipinangangaral ng mga prayleng Pransiskano, Dominiko at Agustino ang Ebanghelyo sa mga katutubo.
Iniuugnay ang pinagmulan nito sa kumbento ng mga Agustino sa San Agustín de Acolman, sa hilagang-silangan ng Mexico City, malapit sa mga piramide ng Teotihuacán. Ayon sa Pambansang Instituto ng Antropolohiya at Kasaysayan ng Mexico (INAH), na nangangasiwa ngayon sa kumbento bilang museo, nakakuha ang prior nito, si Fray Diego de Soria, mula kay Papa Sixto V noong 1587 ng isang bula na nagpapahintulot sa misas de aguinaldo, ang "mga Misa ng handog-pamasko", na ipinagdiriwang mula Disyembre 16 hanggang 24. (May mga salaysay na nagsasabing 1586 ang taon.)
Mga Misa sa simbahan ang mga unang posadas, siyam lahat, isa para sa bawat araw bago ang Pasko. Ipinaliliwanag ni Padre José de Jesús Aguilar, ng Arkidiyosesis ng Mexico, na kinuha ng mga prayle ang mga pagdiriwang sa gabi na may pinagmulang bago pa dumating ang mga Kastila, na ginaganap sa panahong iyon ng taon, at binigyan ang mga ito ng bagong kahulugan: ang paglalakbay nina Maria at Jose. Tinatawag niya ang posadas na bunga ng inkulturasyon ng Ebanghelyo sa Amerika, ang Mabuting Balita na ipinahayag sa paraang kayang angkinin ng isang bayan bilang sarili nila.
Tumawid din sa Pasipiko ang parehong misas de aguinaldo kasama ng mga misyonerong galing Mexico. Sa Pilipinas, naging Simbang Gabi ang mga ito, siyam na Misa sa madaling-araw o sa gabi bago ang Pasko, sa parehong mga araw. Magpinsan ang dalawa, hindi magkambal: sa Pilipinas, nanatiling serye ng mga Misa sa simbahan ang siyam na araw, samantalang sa Mexico ay lumago ito bilang prusisyon mula bahay-bahay.
Pagkatapos, unti-unting lumabas ng simbahan ang kaugalian. Idinagdag ang isang prusisyon kasama ang mga peregrino, sumunod ang litanya kay Maria, saka ang awit ng pakikiusap na patuluyin, saka ang piñata. Lumipat ang posadas sa mga kapitbahayan, kalye at bakuran, at naging pagdiriwang ng mga pamilya at magkakapitbahay. Ayon sa Mexico News Daily, pagsapit ng ika-19 na siglo ay matibay nang nakaugat ang mga ito sa buhay ng mga Mehikano.
Ang parehong malalim na ugnayan ng pananampalataya at kultura ay makikita rin sa isa pang yaman ng Mexico tuwing Disyembre, ang kapistahan ng Birhen ng Guadalupe sa Disyembre 12. Sa Mexico, magkalapit ang dalawa: ang mga pagdiriwang para sa Guadalupe, at pagkaraan ng apat na araw, ang unang posada.
Paano dumadaloy ang isang gabi ng posada
May kanya-kanyang paraan ang bawat bayan at pamilya, pero laging pareho ang puso ng gabi. Ganito karaniwan ang takbo nito.
1. Pananalangin
Nagsisimula ang gabi sa pananalangin, kadalasan sa Rosaryo. Sa maraming lugar, dito tunay na nabubuhay ang nobena: ilang minuto nang magkakasama bago lumakad sina Maria at Jose. (Bago ka ba rito? Tingnan ang paano magdasal ng Rosaryo.)
2. Lumalakad ang mga peregrino
Mga batang nakadamit bilang Maria at Jose, o maliliit na imahen nila na buhat sa isang maliit na andas, ang nangunguna. Minsan, may kasama rin silang mga anghel. Sa likod nila, naglalakad ang mga peregrinos, ang mga manlalakbay, may hawak na sinding kandila at umaawit.
3. Ang pakikiusap na patuluyin
Ito ang sandaling hinihintay ng lahat: ang pedir posada, ang pakikiusap na patuluyin. Nahahati sa dalawa ang grupo. Ang isang bahagi ay nananatili sa loob ng bahay, sa likod ng nakasarang pinto: sila ang mga may-ari ng bahay-panuluyan. Ang isa naman ay nasa labas kasama sina Maria at Jose.
Pagkatapos ay may sagutang awitan, bawat taludtod. Sa labas, nakikiusap si Jose na may matuluyan sila, dahil pagod na ang kanyang asawa at malapit nang manganak. Sa loob, tumatanggi ang may-ari: walang lugar, umalis kayo. Sa labas, nagpupumilit sila. Madalas ay inaayos ng magkakapitbahay na matanggihan muna ang grupo sa dalawa o tatlong pinto, gaya ng nangyari sa Betlehem.
4. Bumubukas ang pinto
Sa huling bahay, nakikilala na rin sa wakas ng may-ari kung sino ang nakikiusap: ang Ina ng Diyos at ang kanyang asawa. Nagbabago ang himig, sabay-sabay na umaawit ang lahat, at bumubukas ang pinto. Kilala ang masayang awit ng pagtanggap sa mga unang salita nito, Entren, santos peregrinos, "Pumasok kayo, mga banal na peregrino".
Sa loob, madalas ay lumuluhod ang mga panauhin sa harap ng belen at nagdarasal. Sa ilang lugar, simbahan ang huling hinto, at may Misa sa gabing iyon.
🕯️ Pagdating ng mga peregrino sa sabsaban, sama-samang dasalin ang Panalangin sa Harap ng Belen sa Catho+ →
5. Ang pista
Saka magsisimula ang kasiyahan: mga awiting pamasko (villancicos), pagkain, at ang piñata para sa mga bata. Pagkatapos ng paghihintay at ng mga pagtanggi, nagiging handaan ang pagtanggap. Iyan mismo ang punto: kapag pinapasok si Kristo, sumusunod ang kagalakan.
Ang piñata at ang kahulugan nito
Ang tradisyonal na piñata ng posada ay isang bituing may pitong sungay, na dati ay ginagawa sa paligid ng isang palayok, at pinupuno ng mga kendi at prutas. Nagsasalitan ang mga bata, nakapiring, sa pagsubok na basagin ito gamit ang isang patpat habang umaawit ang lahat.
Ayon sa isang paliwanag na pangkatekesis na madalas ipinapasa-pasa sa Mexico, at isinalaysay ng EWTN News, may kahulugan ang bawat bahagi:
- Ang pitong sungay ay ang pitong pangunahing kasalanan: kapalaluan, pagkainggit, kasakiman, kahalayan, katakawan, katamaran at pagkagalit.
- Ang patpat ay ang kabanalan, ang lakas na labanan ang masama.
- Ang piring ay ang pananampalataya: nagtitiwala tayo sa Diyos kahit hindi natin nakikita.
- Ang mga kendi na bumubuhos kapag nabasag ang piñata ay ang awa at grasya ng Diyos, na ibinibigay sa lahat.
Isa itong masayang munting aral. Baka marinig mo itong ikinukuwento nang medyo iba-iba sa bawat pamilya, pero iisa ang ideya: nadudurog ang masama, at bumubuhos ang mga kaloob ng Diyos sa lahat.
Pagkain at inumin
Ang posada ay isa ring hapag na pinagsasaluhan ng magkakapitbahay. Ang mga klasiko, ayon sa mga sangguniang Mehikano:
- Ponche navideño, isang mainit na inuming pamasko na gawa sa mga prutas ng panahon gaya ng tejocotes (maliit na prutas ng Mexico na kahawig ng hawthorn), bayabas at mansanas, kasama ang tubo at kanela. Minsan, dinadagdagan ng matatanda ng kaunting alak ang sarili nilang baso.
- Tamales, halos palagi, kasama ang buñuelos (manipis na pritong pastry na binudburan ng asukal), atole (mainit na inuming mais), at mga pagkaing panrehiyon.
- Aguinaldos, maliliit na supot ng pagkain para sa bawat panauhin: prutas, mani at colaciones, ang tradisyonal na kendi na binalutan ng asukal. Ang salitang aguinaldo ay nangangahulugang regalo sa Pasko, ang parehong salita sa mga unang "Misa ng handog-pamasko".
Saan ipinagdiriwang ang Las Posadas
- Sa Mexico, higit sa lahat, kung saan iniaangkop ng bawat rehiyon ang posadas sa sarili nitong mga kaugalian.
- Sa Gitnang Amerika: Guatemala, Honduras, El Salvador, at gayundin sa Costa Rica, Nicaragua at Panama.
- Sa Estados Unidos, sa mga Katolikong Mehikano at Latino-Amerikano at sa kanilang mga anak. Maraming parokya ang nagdaraos ng posada sa kanilang kapitbahayan, at ginagamit ito ng ilan para ipagdasal ang mga migrante at ang mga pamilyang naghahanap ng tahanan. Noong Disyembre 2023, halimbawa, mga isandaang tao mula sa mga parokya sa Chicago ang naglakad ng isang ruta ng posada mula sa Immaculate Heart of Mary Church, kumakatok sa mga pinto para makiusap na patuluyin, kasama ang mga bata at kabataang gumanap bilang Maria, Jose at mga anghel.
Kung nakatira ka sa ibang bansa at nananabik sa sariling bayan, magtanong sa isang parokyang nagsasalita ng Kastila malapit sa iyo: kadalasan ay may posada sila tuwing Disyembre. Puwede kang maghanap ng simbahan at oras ng Misa malapit sa iyo sa Catho+.
Isang paalala tungkol sa "posadas" na walang posada
Sa Mexico ngayon, maraming paaralan at opisina ang tumatawag sa kanilang mga salu-salo tuwing Disyembre na "posadas". Walang masama sa isang salu-salo, at talaga namang nagtatapos sa pagdiriwang ang isang posada. Pero ang posadang walang Maria at Jose ay isa lamang handaang may hiram na pangalan. Kung magdaraos ka nito, panatilihin sa gitna ang pananalangin, ang prusisyon at ang pagtanggap.
Paano gawin ang Las Posadas sa bahay
Hindi mo kailangan ang buong kapitbahayan. Kaya itong gawin ng isang pamilya, ng ilang magkakaibigan, o ng isang grupo ng kabataan sa parokya. Narito ang isang simpleng paraan:
- Pumili ng mga pinto. Pumili ng dalawa o tatlong pinto, sa loob ng inyong bahay o sa bahay ng mga kapitbahay. Ang huli lamang ang magbubukas.
- Magdasal muna. Magsimula sa Rosaryo, o sa isang misteryo lang kung may maliliit kayong anak.
- Hatiin sa dalawang grupo. Ang isa ay nasa loob bilang mga may-ari ng bahay-panuluyan, ang isa ay nasa labas kasama sina Maria at Jose: mga batang naka-kostyum, o ang mga imahen mula sa inyong belen.
- Makiusap na patuluyin. Awitin ang tradisyonal na awit kung alam ninyo ito, o magsalitan lang: sa labas, humingi ng matutuluyan para kay Maria; sa loob, tumanggi; at sa huling pinto, tanggapin sila nang may galak.
- Magtapos sa sabsaban. Ilagay sina Maria at Jose malapit sa walang lamang sabsaban, sama-samang magdasal, saka magdiwang.
Puwede mo ring ilapit nang kaunti sina Maria at Jose sa kuwadra tuwing gabi, at ilagay lamang ang Sanggol sa sabsaban sa gabi ng Pasko: isang simpleng paraan para maramdaman ng mga bata ang paghihintay ng Adbiyento. (Mas marami pa tungkol sa panahong ito sa aming gabay na Kailan nagsisimula ang Adbiyento?)
Ang itinuturo sa atin ng posadas
Laro para sa mga bata ang posadas, pero may seryosong tanong ito sa ating lahat: bubuksan ko kaya ang pinto?
Mahirap, pagod at malayo sa tahanan sina Maria at Jose. Kumatok si San Jose, at itinaboy siya. Sasabihin mismo ni Hesus pagkaraan na ang sinumang tumatanggap sa isang dayuhan ay siya ang tinatanggap (tingnan ang Mateo 25:35-40). Tuwing gabi ng posadas, isinasanay natin, sa pamamagitan ng awit, ang pagtanggap na tinatawag tayong ibigay sa buhay: sa bagong dating, sa kapitbahay na nag-iisa, sa pamilyang walang mapuntahan.
At may pinto rin sa loob ng bawat isa sa atin. Ang Adbiyento ang panahon para buksan ito, upang sa gabi ng Pasko ay makatagpo ng lugar si Kristo.
Mga karaniwang tanong
Kailan nagsisimula at nagtatapos ang Las Posadas?
Nagsisimula ito sa Disyembre 16 at nagtatapos sa Disyembre 24, Bisperas ng Pasko: siyam na gabi lahat. Sa huling gabi, maraming pamilya ang tumutuloy sa Misa ng Bisperas ng Pasko.
Tradisyong Katoliko ba ang Las Posadas?
Oo. Nagsimula ito sa Mexico noong ika-16 na siglo bilang siyam na Misa bago ang Pasko, at tinutukoy ito ng Direktoryo tungkol sa Kabanalang Pambayan at Liturhiya ng Vatican bilang isang gawain sa Adbiyento ng tradisyong Hispaniko at Latino-Amerikano (blg. 99).
Kailangan ko bang dumalo gabi-gabi?
Hindi. Debosyong pambayan ang Las Posadas, hindi obligasyon. Sumali sa mga gabing kaya mo. Ang mahalaga ay ihanda ang iyong puso para sa Pasko, kasama ang iba kung maaari.
Puwede bang sumali sa posada ang hindi Katoliko o hindi marunong mag-Kastila?
Siyempre. Tungkol sa pagtanggap ang posadas. Halos laging inaanyayahan ang mga kapitbahay, kaibigan at bisita, at makakasabay ka kahit hindi mo alam ang mga salita.
Ano ang pagkakaiba ng Las Posadas at Simbang Gabi?
Pareho silang nobena ng Pasko mula Disyembre 16 hanggang 24. Ang Las Posadas, mula Mexico, ay prusisyon ng pakikiusap na patuluyin, na sinusundan ng pananalangin at pagdiriwang. Ang Simbang Gabi, mula Pilipinas, ay serye ng siyam na Misa, sa madaling-araw o sa gabi. Inilalarawan ng aming gabay na Paano magdasal ng nobena ang dalawa.
| Dasalin ang Rosaryo para sa iyong posada sa Catho+ |
Ginagabayan ka ng Catho+ sa bawat butil ng Rosaryong nagbubukas sa bawat posada, at tinitipon nito ang mga dasal ng Adbiyento at Pasko, mula sa Mga Antiphon na "O" hanggang sa Panalangin sa Harap ng Belen, para makasama mo sina Maria at Jose hanggang sa gabi ng Pasko.